Chồng giữ hết giấy tờ, vợ có nộp đơn ly hôn được không

Chồng giữ hết giấy tờ, vợ có nộp đơn ly hôn được không? Đây là tình huống không ít người gặp phải khi quyết định ly hôn. Có trường hợp chồng giữ giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, căn cước công dân, giấy khai sinh của con, sổ đỏ hoặc các giấy tờ liên quan đến tài sản và không chịu giao lại cho vợ.

Việc không có giấy tờ bản chính có thể khiến người vợ lo lắng vì không biết phải chuẩn bị hồ sơ ly hôn như thế nào. Tuy nhiên, chồng giữ giấy tờ không đồng nghĩa với việc người vợ mất quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

Đối với nhiều loại giấy tờ, người vợ có thể xin cấp bản sao, trích lục hoặc sử dụng tài liệu thay thế. Trường hợp không thể tự mình thu thập được tài liệu, người vợ có thể đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Vì vậy, nếu chồng cố tình giữ toàn bộ giấy tờ nhằm gây khó khăn cho việc ly hôn, người vợ vẫn có thể chuẩn bị phương án để khởi kiện. Luật sư Đông xin có bài viết hướng dẫn cụ thể như sau:

Chồng giữ hết giấy tờ, vợ có ly hôn được không?

Xem thêm bài viết liên quan:

Nội dung chính

Không có giấy tờ gốc có ly hôn được không?

Có thể.

Việc không có bản chính một số giấy tờ không đương nhiên làm mất quyền yêu cầu ly hôn.

Theo Luật Hôn nhân và gia đình, vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Khi giải quyết ly hôn, Tòa án sẽ xem xét quan hệ hôn nhân và các vấn đề liên quan như con chung, tài sản chung, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng.

Do đó, nếu chồng giữ giấy tờ, người vợ cần xác định giấy tờ nào thực sự bắt buộc phải có bản chính, giấy tờ nào có thể thay thế bằng bản sao, trích lục hoặc tài liệu khác.

Trường hợp chồng giữ giấy đăng ký kết hôn

Đây là tình huống thường gặp nhất.

Nếu người vợ không giữ bản chính Giấy chứng nhận kết hôn, có thể liên hệ cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền để thực hiện thủ tục cấp bản sao/trích lục thông tin hộ tịch theo quy định.

Như vậy, không có bản chính giấy đăng ký kết hôn không đồng nghĩa với việc không thể làm thủ tục ly hôn.

Trong trường hợp cần thiết, người vợ cũng có thể trình bày rõ trong đơn khởi kiện rằng bản chính giấy chứng nhận đăng ký kết hôn đang do chồng giữ và đề nghị Tòa án xem xét, hướng dẫn hoặc hỗ trợ thu thập tài liệu.

Trường hợp chồng giữ căn cước công dân

Căn cước là giấy tờ nhân thân của mỗi cá nhân.

Nếu chồng giữ giấy tờ tùy thân của vợ, người vợ cần chủ động sử dụng giấy tờ nhân thân hiện có của mình hoặc thực hiện thủ tục cấp lại, cấp đổi theo quy định nếu cần.

Đối với hồ sơ ly hôn, việc thiếu giấy tờ tùy thân của người chồng cũng không phải lúc nào khiến người vợ không thể nộp đơn. Người vợ cần cung cấp tối đa thông tin mình biết về nhân thân, nơi cư trú của chồng để Tòa án có cơ sở xác định bị đơn.

Trường hợp chồng giữ giấy khai sinh của con

Nếu chồng giữ bản chính giấy khai sinh của con, người vợ có thể đề nghị cơ quan đăng ký hộ tịch cấp bản sao/trích lục theo quy định.

Đây là giấy tờ quan trọng khi giải quyết vấn đề quyền trực tiếp nuôi con, nhưng việc chồng giữ bản chính không có nghĩa người vợ không thể yêu cầu Tòa án giải quyết quyền nuôi con.

Trường hợp chồng giữ sổ đỏ

Nếu vợ chồng có nhà đất và chồng giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cần phân biệt:

Người vợ chỉ yêu cầu ly hôn;
Người vợ yêu cầu chia tài sản là nhà đất;
Người vợ cho rằng giấy chứng nhận đang bị chồng giữ trái với quyền lợi của mình;
Có tranh chấp về nguồn gốc hoặc quyền sử dụng đất.

Nếu có yêu cầu chia nhà đất, người vợ nên cung cấp cho Tòa án tất cả thông tin mình biết về thửa đất, chẳng hạn số Giấy chứng nhận, địa chỉ thửa đất, số thửa, tờ bản đồ, người đứng tên, thời điểm mua đất...

Trường hợp không thể tự mình lấy được bản sao giấy chứng nhận hoặc hồ sơ địa chính, có thể đề nghị Tòa án xem xét thu thập chứng cứ theo quy định.

Những giấy tờ có thể xin cấp lại hoặc trích lục

Không phải tất cả giấy tờ đều phải phụ thuộc vào người đang giữ bản chính.

Tùy từng loại tài liệu, người vợ có thể chủ động xin cấp bản sao, trích lục hoặc thực hiện thủ tục cấp lại.

Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn

Thông tin đăng ký kết hôn được đăng ký trong hệ thống hộ tịch.

Nếu mất hoặc không giữ bản chính, có thể thực hiện thủ tục xin cấp bản sao/trích lục theo quy định về hộ tịch.

Đây thường là cách xử lý phù hợp nhất khi chồng giữ bản chính giấy đăng ký kết hôn.

Giấy khai sinh của con

Người có quyền yêu cầu cấp bản sao trích lục hộ tịch có thể thực hiện thủ tục theo quy định.

Do đó, nếu chồng giữ giấy khai sinh của con, người vợ có thể chủ động xin bản sao/trích lục thay vì phải chờ chồng giao giấy.

Căn cước công dân hoặc giấy tờ nhân thân

Nếu giấy tờ nhân thân của chính mình bị người khác giữ, người vợ cần chủ động liên hệ cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thủ tục cấp lại/cấp đổi trong trường hợp đáp ứng điều kiện.

Không nên để việc chồng giữ giấy tờ nhân thân trở thành lý do khiến mình không thể thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết.

Giấy tờ về nhà đất

Đối với nhà đất, tùy loại tài liệu cần sử dụng, người có quyền và lợi ích liên quan có thể tìm kiếm thông tin hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền cung cấp tài liệu theo quy định. (Có thể thực hiện thủ tục xin cấp thông tin dữ liệu đất đai hoặc làm đơn đề nghị tòa án xác minh và thu thập tài liệu chứng cứ)

Nếu đang giải quyết tranh chấp tại Tòa án, người vợ có thể cung cấp các thông tin về thửa đất mà mình biết để Tòa án xem xét việc thu thập hồ sơ liên quan.

Giấy tờ về tài khoản, xe và tài sản khác

Nếu chồng giữ giấy tờ liên quan đến tài sản chung, người vợ nên cung cấp cho Tòa án những thông tin mình biết, chẳng hạn:

Tên tài sản;
Thời điểm mua;
Giá trị ước tính;
Người đứng tên;
Địa chỉ tài sản;
Số đăng ký hoặc biển số đối với phương tiện;
Hợp đồng mua bán;
Chứng từ thanh toán;
Thông tin tài khoản;
Các tài liệu, hình ảnh hoặc tin nhắn liên quan.

Không phải trường hợp nào người vợ cũng phải tự mình thu thập toàn bộ chứng cứ trước khi nộp đơn.

Cách yêu cầu Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ

Đây là vấn đề rất quan trọng khi chồng cố tình giữ giấy tờ không giao cho vợ.

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự, đương sự có quyền và nghĩa vụ chủ động thu thập, giao nộp tài liệu, chứng cứ cho Tòa án để chứng minh cho yêu cầu của mình.

Tuy nhiên, trong trường hợp đương sự không thể tự mình thu thập được chứng cứ, có thể đề nghị Tòa án tiến hành thu thập theo quy định.

Đề nghị Tòa án thu thập tài liệu

Trong đơn khởi kiện hoặc trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án, người vợ có thể làm đơn trình bày rõ:

Tài liệu nào đang bị chồng giữ;
Vì sao mình không thể tự thu thập;
Tài liệu đó đang ở đâu nếu biết;
Tài liệu đó dùng để chứng minh vấn đề gì;
Làm đơn đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập bằng phương thức phù hợp.

Ví dụ:

Bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện do bị đơn quản lý, nguyên đơn không thể tự mình thu thập được. Nguyên đơn đề nghị Tòa án xác minh, thu thập hồ sơ địa chính và tài liệu liên quan đến thửa đất để làm căn cứ giải quyết yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng.

Cách trình bày càng cụ thể thì càng giúp Tòa án xác định được chứng cứ nào cần thu thập và cần thu thập từ đâu.

Tòa án có thể yêu cầu cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu

Trong phạm vi quyền hạn theo pháp luật tố tụng, Tòa án có thể yêu cầu cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đang quản lý tài liệu, chứng cứ cung cấp tài liệu cần thiết cho việc giải quyết vụ án.

Ví dụ, trong vụ án tranh chấp nhà đất, nếu người vợ không có bản sao Giấy chứng nhận nhưng cung cấp được thông tin về thửa đất, Tòa án có thể xem xét việc thu thập tài liệu từ cơ quan có thẩm quyền.

Tương tự, đối với những tài liệu mà người vợ không có khả năng tự mình tiếp cận, cần trình bày rõ với Tòa án thay vì bỏ hẳn yêu cầu chỉ vì thiếu giấy tờ.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng Tòa án sẽ thu thập tất cả chứng cứ thay cho đương sự

Đây là điểm cần lưu ý.

Đương sự vẫn có nghĩa vụ cung cấp và giao nộp chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình.

Việc đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ thường đặt ra khi đương sự đã áp dụng các biện pháp cần thiết nhưng không thể tự mình thu thập được.

Vì vậy, nếu có thể xin trích lục, xin bản sao hoặc lấy tài liệu từ cơ quan có thẩm quyền thì người vợ nên chủ động thực hiện trước.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Trường hợp chồng giữ hết giấy tờ, người vợ vẫn nên chuẩn bị hồ sơ ly hôn trong phạm vi những tài liệu mình có.

Hồ sơ ly hôn đơn phương thông thường có thể gồm:

Đơn khởi kiện về việc ly hôn;
Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn hoặc bản sao/trích lục phù hợp;
Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu;
Tài liệu về nơi cư trú của chồng;
Bản sao giấy khai sinh của con nếu có;
Tài liệu liên quan đến quyền nuôi con nếu có tranh chấp;
Tài liệu chứng minh tài sản chung nếu yêu cầu chia tài sản;
Tài liệu về nghĩa vụ tài sản, khoản nợ nếu có tranh chấp;
Các tài liệu, chứng cứ chứng minh tình trạng hôn nhân trầm trọng;
Các tài liệu khác liên quan đến yêu cầu của người khởi kiện.

Nếu thiếu giấy đăng ký kết hôn

Có thể trình bày rõ lý do không có bản chính và thực hiện thủ tục xin bản sao/trích lục nếu có thể.

Nếu thiếu giấy khai sinh của con

Có thể xin bản sao/trích lục giấy khai sinh.

Nếu thiếu giấy tờ về tài sản

Cần cung cấp những thông tin mình biết về tài sản và đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập nếu thực sự không thể tự mình lấy được tài liệu.

Nếu không biết địa chỉ của chồng

Đây là vấn đề riêng cần xử lý.

Người vợ cần cung cấp địa chỉ cư trú cuối cùng của chồng mà mình biết, cùng các thông tin khác như nơi làm việc, số điện thoại, địa chỉ của bố mẹ hoặc người thân, nơi chồng đang sinh sống nếu biết...

Không nên tự ý ghi một địa chỉ không chính xác chỉ để hoàn thiện hồ sơ.

Những lưu ý thực tế khi chồng giữ giấy tờ

Không nên chờ chồng giao giấy tờ mới nộp đơn

Nếu chồng cố tình giữ giấy tờ nhằm ngăn cản việc ly hôn, việc chờ đợi có thể khiến vụ việc kéo dài.

Người vợ nên phân loại giấy tờ thành ba nhóm:

Nhóm 1: Có thể tự xin cấp lại hoặc trích lục.

Ví dụ giấy tờ hộ tịch, giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn.

Nhóm 2: Có thể sử dụng tài liệu thay thế hoặc thông tin khác để chứng minh.

Ví dụ một số tài liệu về nhân thân, tài sản.

Nhóm 3: Không thể tự thu thập và cần đề nghị Tòa án hỗ trợ.

Ví dụ một số hồ sơ do cơ quan, tổ chức hoặc người khác đang quản lý mà người vợ không có khả năng tiếp cận.

Cách phân loại này giúp hồ sơ được chuẩn bị thực tế hơn.

Không nên yêu cầu chia tài sản nhưng không cung cấp bất kỳ thông tin nào

Nếu chồng đang giữ toàn bộ giấy tờ nhà đất, người vợ vẫn có thể yêu cầu chia tài sản nhưng nên cung cấp càng nhiều thông tin càng tốt.

Ví dụ:

Nhà đất ở địa chỉ nào;
Ai đứng tên;
Mua năm nào;
Mua bằng tiền của ai;
Có giấy chứng nhận hay không;
Số thửa, tờ bản đồ nếu biết;
Giá trị khoảng bao nhiêu;
Hiện ai đang quản lý, sử dụng.

Thông tin ban đầu càng đầy đủ thì việc xác minh tài sản càng thuận lợi.

Lưu lại chứng cứ về việc chồng cố tình giữ giấy tờ

Nếu chồng nhắn tin, gọi điện hoặc có văn bản thể hiện việc cố tình không giao giấy tờ, người vợ nên lưu giữ lại.

Ví dụ:

Tin nhắn yêu cầu giao giấy tờ;
Tin nhắn chồng từ chối;
Email;
Ghi nhận việc yêu cầu giao giấy tờ;
Các tài liệu khác thể hiện giấy tờ đang do chồng giữ.

Những tài liệu này có thể hữu ích khi giải thích với Tòa án lý do người vợ không thể tự mình cung cấp bản chính.

Không nên làm giả giấy tờ

Việc thiếu giấy tờ không phải lý do để sử dụng tài liệu giả, sửa chữa hoặc tự tạo giấy tờ.

Nếu phát hiện tài liệu có dấu hiệu giả mạo, hậu quả pháp lý có thể nghiêm trọng hơn rất nhiều so với việc hồ sơ ban đầu bị thiếu giấy tờ.

Đặc biệt lưu ý khi có nhà đất, tài sản lớn

Nếu chồng không chỉ giữ giấy tờ mà còn đang quản lý toàn bộ tài sản chung, người vợ cần xem xét ngay từ khi nộp đơn việc có yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản hay không.

Đối với tài sản có giá trị lớn, cần thu thập thông tin về nguồn gốc hình thành tài sản, tiền mua, thời điểm mua, người đứng tên và quá trình quản lý sử dụng.

Không nên chỉ tập trung vào việc "xin lại sổ đỏ" mà bỏ qua việc xác định tài sản đó có phải tài sản chung của vợ chồng hay không.

Chồng giữ hết giấy tờ có được thuê luật sư làm thủ tục ly hôn không?

Có.

Người vợ có thể thuê luật sư tư vấn và hỗ trợ ngay cả khi đang thiếu nhiều giấy tờ.

Luật sư có thể giúp rà soát:

Những giấy tờ hiện đang có;
Những giấy tờ đang bị chồng giữ;
Giấy tờ nào có thể xin trích lục;
Giấy tờ nào cần cấp lại;
Chứng cứ nào cần bổ sung;
Tòa án nào có thẩm quyền;
Có cần đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ hay không;
Có tranh chấp về con, tài sản hoặc nợ chung hay không.

Đối với vụ việc phức tạp, việc đánh giá hồ sơ ngay từ đầu có thể giúp tránh tình trạng nộp đơn nhiều lần nhưng bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung vì thiếu hoặc sai tài liệu.

Kinh nghiệm thực tế của Luật sư Đông

Trong những trường hợp chồng giữ hết giấy tờ, điều quan trọng là không nên đánh đồng "không có bản chính" với "không có chứng cứ".

Một vụ án ly hôn có thể được xây dựng từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau.

Ví dụ, người vợ không có sổ đỏ nhưng biết số thửa, địa chỉ nhà đất, người đứng tên và thời điểm mua. Những thông tin này vẫn có thể là cơ sở để tiếp tục xác minh.

Người vợ không có bản chính giấy đăng ký kết hôn nhưng có thể xin trích lục.

Người vợ không giữ giấy khai sinh của con nhưng có thể xin bản sao.

Người vợ không có giấy tờ về tài sản nhưng có thể cung cấp thông tin về tài sản và đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập trong trường hợp mình không thể tự thực hiện.

Vì vậy, khi tiếp nhận một vụ việc, Luật sư Đông thường đánh giá theo hướng:

Thứ nhất, xác định những giấy tờ bắt buộc phải có và giấy tờ có thể thay thế.

Không phải tất cả giấy tờ trong một bộ hồ sơ đều có mức độ quan trọng như nhau.

Thứ hai, tìm phương án lấy lại thông tin từ cơ quan có thẩm quyền.

Đối với giấy tờ hộ tịch, giấy khai sinh, đăng ký kết hôn... cần xem xét khả năng xin bản sao hoặc trích lục.

Thứ ba, xác định những chứng cứ người vợ không thể tự thu thập.

Đối với những tài liệu do cơ quan, tổ chức hoặc người khác quản lý, cần xem xét việc đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập theo quy định.

Thứ tư, chuẩn bị hồ sơ ngay cả khi còn thiếu một số tài liệu.

Không nên vì thiếu một giấy tờ mà bỏ qua toàn bộ quyền yêu cầu ly hôn.

Thứ năm, đánh giá trước các tranh chấp có thể phát sinh.

Nếu chồng giữ toàn bộ giấy tờ nhà đất, xe, tài khoản hoặc tài sản khác thì cần xác định ngay liệu những tài sản đó có phải tài sản chung hay không và có yêu cầu Tòa án giải quyết hay không.

Chồng giữ hết giấy tờ không đồng nghĩa với việc vợ không thể nộp đơn ly hôn.

Nếu không có bản chính giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh của con hoặc một số giấy tờ khác, người vợ có thể xem xét xin cấp bản sao, trích lục hoặc cấp lại theo quy định.

Đối với những chứng cứ mà người vợ thực sự không thể tự mình thu thập được, có thể đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Điều quan trọng là người vợ cần cung cấp trung thực những thông tin mình biết, không sử dụng giấy tờ giả và không nên chờ chồng giao lại toàn bộ giấy tờ mới bắt đầu thực hiện thủ tục ly hôn.

Nếu chồng đang giữ giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh của con, sổ đỏ hoặc các giấy tờ liên quan đến tài sản và không chịu giao lại, Luật sư Đông có thể hỗ trợ rà soát hồ sơ, xác định giấy tờ cần bổ sung và tư vấn phương án giải quyết phù hợp với từng trường hợp.

Liên hệ Luật sư Đông

Nếu anh/chị đang cần thực hiện thủ tục ly hôn khi vợ đang ở nước ngoài, Luật sư Đông có thể hỗ trợ tư vấn về thẩm quyền Tòa án, hồ sơ, thủ tục tố tụng, ủy thác tư pháp và phương án giải quyết phù hợp với từng trường hợp.

Số điện thoại, Zalo, Viber, WhatsApp: 0362.735.057

(Trường hợp liên hệ Luật sư Đông không nghe máy do đang tham gia phiên tòa, anh/chị vui lòng nhắn nội dung vụ việc qua Zalo, Luật sư sẽ phản hồi trong thời gian sớm nhất.)

Facebook: Facebook Luật sư Đông

Email: Luatsudong06@gmail.com