Ly hôn thuận tình khi chồng hoặc vợ đang ở nước ngoài

Ly hôn thuận tình khi một bên đang ở nước ngoài có được không? Có phải về Việt Nam để giải quyết hay không? Hồ sơ nào phải hợp pháp hóa lãnh sự và thời gian giải quyết thực tế bao lâu? Đây là những vấn đề thường gặp đối với các cặp vợ chồng Việt Nam đang sinh sống, làm việc hoặc định cư ở nước ngoài nhưng muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân tại Việt Nam.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, việc một bên vợ hoặc chồng đang ở nước ngoài không đồng nghĩa với việc không thể thuận tình ly hôn. Tuy nhiên, do vụ việc có yếu tố nước ngoài nên hồ sơ, thẩm quyền và thủ tục tố tụng thường phức tạp hơn so với trường hợp hai vợ chồng đều đang ở Việt Nam. Luật sư Đông xin có bài viết hướng dẫn vụ thể về trường hợp như sau:

Có được thuận tình ly hôn khi một bên ở nước ngoài không?

Có. Hoàn toàn giải quyết được.

Trường hợp vợ chồng cùng tự nguyện ly hôn, trong đó một người đang ở nước ngoài, về nguyên tắc vẫn có thể yêu cầu Tòa án Việt Nam giải quyết nếu vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam.

Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định, khi vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu hai bên thật sự tự nguyện và đã thỏa thuận được về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn.

Ví dụ, một số trường hợp thường gặp như:

• Vợ ở Việt Nam, chồng đang làm việc tại Nhật Bản;
• Chồng ở Việt Nam, vợ đang định cư tại Mỹ;
• Một bên đang học tập, lao động tại Hàn Quốc, Đức, Đài Loan, Úc hoặc quốc gia khác;
• Hai vợ chồng đều là người Việt Nam nhưng một bên đang cư trú lâu dài ở nước ngoài;
• Một bên là người Việt Nam, một bên là người nước ngoài.

Trong những trường hợp này, nếu cả hai bên đều thống nhất ly hôn và thống nhất được các vấn đề liên quan đến con, tài sản, nợ chung thì có thể thực hiện thủ tục theo hướng yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn có yếu tố nước ngoài.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc một bên đang ở nước ngoài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm quyền của Tòa án, phương thức lấy lời khai, tống đạt giấy tờ, hợp pháp hóa lãnh sự và việc tham gia phiên họp.

Điều kiện để Tòa án công nhận thuận tình ly hôn

Để được Tòa án công nhận thuận tình ly hôn, vợ chồng về cơ bản phải đáp ứng các điều kiện sau:

Thứ nhất, cả hai vợ chồng đều tự nguyện ly hôn.

Tòa án phải xác định việc ly hôn là ý chí tự nguyện của cả hai bên, không phải do bị ép buộc, đe dọa hoặc cưỡng ép.

Thứ hai, hai bên đã thống nhất về con chung.

Vợ chồng cần thỏa thuận được người trực tiếp nuôi con, việc cấp dưỡng và quyền, nghĩa vụ của người không trực tiếp nuôi con.

Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì khi quyết định người trực tiếp nuôi con, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.

Đặc biệt, đối với trường hợp một bên đang ở nước ngoài, nếu có con chung thì Tòa án có thể cần làm rõ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con, nơi cư trú và khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng của cha hoặc mẹ.

Thứ ba, hai bên đã thỏa thuận được về tài sản và nghĩa vụ chung.

Vợ chồng có thể thống nhất:

• Không yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản;
• Tự thỏa thuận phân chia tài sản;
• Thỏa thuận người sở hữu, quản lý tài sản;
• Thỏa thuận về các khoản nợ chung, nghĩa vụ tài chính.

Nếu hai bên không thỏa thuận được về tài sản hoặc thỏa thuận không bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên thì vụ việc có thể không còn được giải quyết đơn thuần theo thủ tục công nhận thuận tình ly hôn.

Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cũng quy định rõ, nếu vợ chồng không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn theo quy định pháp luật.

Giấy tờ cần hợp pháp hóa lãnh sự

Đây là vấn đề khiến nhiều hồ sơ thuận tình ly hôn có yếu tố nước ngoài bị kéo dài.

Nếu một bên là người nước ngoài và đang ở nước ngoài thì các văn bản do người nước ngoài ký gửi về Việt Nam phải được tiến hành hợp pháp hóa lãnh sự và dịch công chứng sang tiếng Việt. Trừ các quốc gia thuộc trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự.

Quy định về hợp pháp hóa lãnh sự yêu cầu giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp phải được cơ quan có thẩm quyền của nước đó chứng nhận trước khi thực hiện thủ tục hợp pháp hóa tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam, trừ trường hợp được miễn.

Một số giấy tờ thường phải có:

• Bản sao hộ chiếu;  (không phải hợp pháp hóa lãnh sự)
• Giấy xác nhận cư trú ở nước ngoài; (không phải hợp pháp hóa lãnh sự)
• Giấy tờ chứng minh địa chỉ của người đang ở nước ngoài; (không phải hợp pháp hóa lãnh sự)
• Giấy tờ liên quan đến con chung được cấp tại nước ngoài; (không phải hợp pháp hóa lãnh sự)
• Giấy tờ về tài sản ở nước ngoài nếu có yêu cầu Tòa án giải quyết; (không phải hợp pháp hóa lãnh sự)
• Các văn bản thể hiện ý chí, lời khai hoặc thỏa thuận của người đang ở nước ngoài theo yêu cầu của Tòa án. (Phải hợp pháp hóa lãnh sự)

Không phải mọi giấy tờ liên quan đến người đang ở nước ngoài đều mặc nhiên phải hợp pháp hóa lãnh sự. Trước khi thực hiện, cần xác định quốc gia nơi cấp giấy tờ, loại giấy tờ và điều ước quốc tế giữa Việt Nam với quốc gia đó.

Đây là điểm rất quan trọng vì một số điều ước quốc tế có thể quy định miễn hợp pháp hóa lãnh sự đối với một số loại giấy tờ. Chẳng hạn, Việt Nam có các hiệp định tương trợ tư pháp với một số quốc gia, trong đó có những quy định riêng về giấy tờ và thủ tục tương trợ tư pháp.

Đối với giấy tờ bằng tiếng nước ngoài, tùy từng trường hợp còn phải dịch sang tiếng Việt và thực hiện chứng thực/công chứng bản dịch theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Có phải về Việt Nam hay không?

Không phải trong mọi trường hợp người đang ở nước ngoài đều phải về Việt Nam.

Đây là một trong những điểm cần phân biệt rõ khi thực hiện thuận tình ly hôn có yếu tố nước ngoài.

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự, người yêu cầu về nguyên tắc phải tham gia phiên họp theo giấy triệu tập của Tòa án. Tuy nhiên, pháp luật cũng cho phép người yêu cầu đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự vắng mặt. Nếu người yêu cầu vắng mặt lần thứ nhất thì Tòa án có thể hoãn phiên họp, trừ trường hợp người yêu cầu đề nghị giải quyết vắng mặt; nếu đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt thì có thể bị coi là từ bỏ yêu cầu.

Do đó, việc người đang ở nước ngoài có phải về Việt Nam hay không phụ thuộc vào tình trạng hồ sơ, yêu cầu của Tòa án và cách thức tham gia tố tụng được Tòa án chấp nhận.

Một vấn đề khác cần đặc biệt lưu ý là ủy quyền. Luật sư Đông hỗ trợ giải quyết vắng mặt 1 bên đang ở nước ngoài.

Trong việc ly hôn, đương sự không thể đơn giản lập giấy ủy quyền cho một người khác về Việt Nam để người đó thay mình quyết định việc ly hôn. Bộ luật Tố tụng dân sự có quy định riêng về việc hạn chế đại diện theo ủy quyền trong việc ly hôn. Vì vậy, không nên hiểu rằng chỉ cần lập giấy ủy quyền tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán là người ở nước ngoài có thể hoàn toàn không tham gia tố tụng.

Trên thực tế, đối với mỗi hồ sơ, cần xác định phương thức để người đang ở nước ngoài thể hiện ý chí ly hôn, cung cấp lời khai, ký các văn bản cần thiết và tham gia thủ tục theo yêu cầu của Tòa án.

• Cách Ly hôn vắng mặt với một bên ở nước ngoài dễ nhất
• Ly hôn vắng mặt 1 bên đang ở nước ngoài tại Hải Dương (Hải Phòng) Mới nhất
• Ly hôn vắng mặt với một bên đang ở nước ngoài tại Hà Nội
• Cách Ly hôn vắng mặt với một bên đang ở nước ngoài tại Thanh Hóa

Một số hình ảnh vụ việc ly hôn yếu tố nước ngoài Luật Minh Khang hỗ trợ

Trình tự giải quyết thuận tình ly hôn khi một bên ở nước ngoài

Thông thường, quá trình giải quyết có thể được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Vợ chồng chuẩn bị đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn cùng các giấy tờ về nhân thân, đăng ký kết hôn, con chung, tài sản và các tài liệu liên quan.

Đối với người đang ở nước ngoài, cần kiểm tra trước các giấy tờ do nước ngoài cấp có phải hợp pháp hóa lãnh sự hay không.

Bước 2: Xác định đúng Tòa án có thẩm quyền

Từ ngày 01/7/2025, hệ thống Tòa án đã chuyển sang mô hình Tòa án nhân dân khu vực ở cấp sơ thẩm. Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các yêu cầu thuộc Điều 33 Bộ luật Tố tụng dân sự, trong đó có yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.

Đối với vụ việc có yếu tố nước ngoài, việc xác định đúng thẩm quyền theo lãnh thổ và thẩm quyền của Tòa án Việt Nam cần được kiểm tra riêng theo các quy định về vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài.

Bộ luật Tố tụng dân sự quy định Tòa án Việt Nam có thẩm quyền đối với một số vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài và quy định riêng về thẩm quyền của Tòa án Việt Nam đối với vụ việc thuộc trường hợp có yếu tố nước ngoài.

Bước 3: Nộp hồ sơ và nộp lệ phí

Sau khi nhận hồ sơ, Tòa án kiểm tra tài liệu, xác định thẩm quyền và yêu cầu người yêu cầu thực hiện nghĩa vụ về lệ phí theo quy định.

Bước 4: Tòa án thụ lý và giải quyết

Tòa án xem xét sự tự nguyện ly hôn của hai bên, nội dung thỏa thuận về con, tài sản và các vấn đề liên quan.

Nếu cần thiết, Tòa án có thể yêu cầu bổ sung tài liệu hoặc thực hiện thủ tục tống đạt, xác minh, ủy thác tư pháp đối với người đang ở nước ngoài.

Luật Tương trợ tư pháp quy định Tòa án Việt Nam có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài thực hiện các hoạt động như tống đạt giấy tờ, triệu tập người làm chứng hoặc thu thập, cung cấp chứng cứ ở nước ngoài.

Bước 5: Mở phiên họp giải quyết việc dân sự

Tòa án tiến hành phiên họp theo quy định tố tụng để xem xét yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.

Theo Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, người yêu cầu phải tham gia phiên họp theo giấy triệu tập, nhưng có thể đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt; trường hợp vắng mặt lần thứ hai sau khi được triệu tập hợp lệ thì có thể bị coi là từ bỏ yêu cầu.

Bước 6: Tòa án ra quyết định

Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện, Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các bên.

• Ly hôn có yếu tố nước ngoài 2026: Hồ sơ, thủ tục và cách giải quyết nhanh
• Luật sư giải quyết ly hôn yếu tố nước ngoài tại Hải Dương
• Luật sư Đông hỗ trợ ly hôn yếu tố nước ngoài tại Thanh Hóa
• Luật sư Đông giải quyết ly hôn với người nước ngoài tại Thái Bình
• Ly hôn với người Hàn Quốc tại Việt Nam: Hồ sơ, thủ tục mới nhất
• Ly hôn với người Canada tại Việt Nam: thủ tục giải quyết mới nhất

Thời gian thực tế giải quyết là bao lâu?

Với thuận tình ly hôn thông thường, thời gian giải quyết thường ngắn hơn ly hôn đơn phương. Tuy nhiên, thuận tình ly hôn có một bên đang ở nước ngoài thường mất nhiều thời gian hơn do phải xử lý thêm các vấn đề về giấy tờ nước ngoài, tống đạt và có thể phát sinh ủy thác tư pháp.

Có thể tham khảo thời gian thực tế như sau:

• Hồ sơ đầy đủ, hai bên ở các quốc gia có thủ tục giấy tờ thuận lợi: khoảng 2–4 tháng;
• Hồ sơ phải bổ sung, hợp pháp hóa lãnh sự hoặc cần xác minh thêm: khoảng 3–6 tháng;
• Có ủy thác tư pháp ra nước ngoài hoặc phát sinh khó khăn trong việc tống đạt: có thể kéo dài hơn.

Đây là thời gian thực tế tham khảo, không phải thời hạn pháp luật áp dụng cứng cho mọi hồ sơ.

Đặc biệt, nếu người đang ở nước ngoài không cung cấp đúng địa chỉ, không nhận giấy tờ của Tòa án, giấy tờ nước ngoài chưa được hợp pháp hóa hoặc giữa hai bên phát sinh tranh chấp về con, tài sản thì thời gian giải quyết có thể kéo dài đáng kể.

Một số lưu ý khi thuận tình ly hôn có người đang ở nước ngoài

Để hạn chế việc hồ sơ bị trả lại hoặc phải bổ sung nhiều lần, vợ chồng nên lưu ý:

Một là, xác định chính xác địa chỉ của người đang ở nước ngoài.

Không nên chỉ cung cấp địa chỉ chung chung như tên thành phố hoặc quốc gia. Tòa án có thể cần địa chỉ cụ thể để thực hiện việc tống đạt giấy tờ tố tụng.

Hai là, thống nhất trước các vấn đề về con và tài sản.

Nếu hai vợ chồng đã thống nhất rõ ràng về người nuôi con, cấp dưỡng, tài sản và nợ chung thì việc giải quyết thường thuận lợi hơn.

Ba là, kiểm tra giấy tờ nước ngoài trước khi nộp hồ sơ.

Không nên tự động mang tất cả giấy tờ đi hợp pháp hóa lãnh sự mà chưa xác định giấy tờ đó có cần hợp pháp hóa hay không.

Bốn là, không nên tự ý sử dụng giấy ủy quyền để thay thế sự tham gia của người đang ở nước ngoài.

Việc ly hôn có quy định tố tụng đặc thù, do đó cần xác định đúng phương thức tham gia của người ở nước ngoài.

Năm là, lựa chọn đúng Tòa án có thẩm quyền.

Từ ngày 01/7/2025, việc xác định cơ quan giải quyết phải căn cứ mô hình Tòa án nhân dân khu vực mới, thay vì tiếp tục sử dụng cách xác định theo Tòa án cấp huyện như trước đây.

Câu hỏi thường gặp

Có thể, nếu vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam và hai vợ chồng thực sự tự nguyện ly hôn, đồng thời thống nhất được các vấn đề về con, tài sản theo quy định.

Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải về Việt Nam. Tòa án sẽ xem xét cách thức tham gia tố tụng và việc giải quyết vắng mặt theo quy định. Người ở nước ngoài cần thực hiện đúng các yêu cầu về hồ sơ và tố tụng của Tòa án.

Luật sư có thể hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, tư vấn và thực hiện các công việc pháp lý trong phạm vi được pháp luật cho phép. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng luật sư có thể thay người đang ở nước ngoài quyết định việc ly hôn, bởi việc ly hôn là vấn đề nhân thân và pháp luật tố tụng có quy định hạn chế về đại diện theo ủy quyền.

Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc. Cần kiểm tra quốc gia cấp giấy tờ, loại giấy tờ và điều ước quốc tế có liên quan. Một số trường hợp có thể được miễn hợp pháp hóa lãnh sự.

Thực tế thường khoảng 2–6 tháng, tùy hồ sơ. Nếu phải thực hiện ủy thác tư pháp hoặc gặp khó khăn trong việc tống đạt giấy tờ ra nước ngoài thì thời gian có thể lâu hơn.

Ly hôn thuận tình khi chồng hoặc vợ đang ở nước ngoài hoàn toàn có thể thực hiện tại Việt Nam trong trường hợp đáp ứng các điều kiện pháp luật và thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam.

Điểm khó của dạng hồ sơ này không nằm ở việc một bên đang ở nước ngoài mà chủ yếu ở xác định đúng thẩm quyền Tòa án, chuẩn bị giấy tờ nước ngoài, hợp pháp hóa lãnh sự khi cần thiết, xác định phương thức tham gia tố tụng của người ở nước ngoài và thực hiện đúng thủ tục tống đạt.

Đặc biệt, từ ngày 01/7/2025, hệ thống Tòa án nhân dân khu vực đã được tổ chức và có thẩm quyền sơ thẩm đối với các yêu cầu thuộc thẩm quyền theo quy định mới của Bộ luật Tố tụng dân sự. Vì vậy, khi chuẩn bị hồ sơ trong năm 2026 cần xác định đúng Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền, tránh áp dụng thông tin về Tòa án cấp huyện theo quy định cũ.

Liên hệ Luật sư Đông

Nếu vợ hoặc chồng đang ở nước ngoài và hai bên muốn thuận tình ly hôn tại Việt Nam, Luật sư Đông có thể hỗ trợ tư vấn điều kiện, xác định Tòa án có thẩm quyền, kiểm tra hồ sơ, hướng dẫn hợp pháp hóa lãnh sự và thực hiện các thủ tục cần thiết trong quá trình giải quyết.

Số điện thoại, Zalo, Viber, WhatsApp: 0362.735.057

(Trường hợp liên hệ Luật sư Đông không nghe máy do đang tham gia phiên tòa, anh/chị vui lòng nhắn nội dung vụ việc qua Zalo, Luật sư sẽ phản hồi trong thời gian sớm nhất.)

Facebook: Facebook Luật sư Đông